Trong nhiều khu dân cư hiện nay, các điểm thu mua và tập kết phế liệu xuất hiện ngày càng nhiều nhằm đáp ứng nhu cầu tái chế và thu gom rác thải. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích về môi trường và kinh tế, các kho phế liệu cũng đang tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn nếu không được quản lý đúng quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC). Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ cháy xuất phát từ các cơ sở thu mua phế liệu, gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng người dân do nằm sát khu dân cư.
Vì sao kho phế liệu dễ xảy ra cháy nổ?
Các kho phế liệu thường tập trung nhiều vật liệu có khả năng bắt lửa nhanh như giấy, bìa carton, nhựa, vải, mút xốp, gỗ và nhiều loại chất thải công nghiệp khác. Khi khối lượng vật liệu lớn được chất đống trong không gian hẹp, chỉ cần một nguồn nhiệt nhỏ cũng có thể tạo thành đám cháy lan rộng.
Ngoài ra, trong quá trình thu gom, nhiều cơ sở còn tiếp nhận các loại bình xịt, bình gas mini, bình khí nén hoặc thiết bị điện cũ mà không kiểm tra kỹ. Khi bị va đập, ép hoặc cắt bằng máy móc, các vật chứa áp suất có thể phát nổ và gây cháy ngay lập tức.
Những nguyên nhân phổ biến dẫn đến hỏa hoạn
Có nhiều yếu tố khiến các kho phế liệu trở thành “điểm nóng” về cháy nổ, bao gồm:
- Hệ thống điện xuống cấp hoặc lắp đặt không đúng kỹ thuật.
- Câu mắc điện tạm bợ để phục vụ sản xuất.
- Hàn cắt kim loại nhưng không có biện pháp che chắn tia lửa.
- Hút thuốc trong khu vực chứa vật liệu dễ cháy.
- Không phân loại phế liệu trước khi lưu trữ.
- Không trang bị đầy đủ bình chữa cháy và phương tiện chữa cháy ban đầu.
- Lối thoát hiểm bị hàng hóa che kín.
Những sai sót tưởng chừng nhỏ này có thể khiến một đám cháy nhỏ nhanh chóng phát triển thành sự cố nghiêm trọng.
Nguy cơ đặc biệt khi kho phế liệu nằm trong khu dân cư
Điều đáng lo ngại là nhiều kho phế liệu hiện được đặt xen kẽ trong các khu dân cư đông người.
Khi xảy ra cháy, lượng vật liệu dễ cháy lớn tạo ra nhiệt độ rất cao và khói đen dày đặc chứa nhiều khí độc từ nhựa, cao su và các hợp chất hóa học. Điều này không chỉ gây khó khăn cho công tác chữa cháy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân xung quanh.
Bên cạnh đó, các tuyến đường nhỏ trong khu dân cư thường khiến xe chữa cháy khó tiếp cận hiện trường. Nếu đám cháy lan sang nhà ở liền kề, thiệt hại sẽ tăng lên rất nhanh. Đây là lý do các cơ sở phế liệu trong khu dân cư luôn được đánh giá là có nguy cơ cháy lan rất cao.
Chủ cơ sở cần thực hiện những biện pháp gì?
Để giảm thiểu nguy cơ cháy nổ, chủ các cơ sở thu mua phế liệu cần thực hiện nghiêm các quy định về an toàn PCCC.
Bố trí kho bãi hợp lý
Phế liệu cần được phân loại theo từng nhóm vật liệu và sắp xếp khoa học. Không chất hàng quá sát trần nhà, bóng đèn hoặc tủ điện.
Giữa các đống hàng cần có khoảng cách để hạn chế cháy lan và tạo lối cho lực lượng chữa cháy tiếp cận.
Kiểm tra hệ thống điện định kỳ
Toàn bộ hệ thống điện cần được thi công đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Không sử dụng dây điện cũ, ổ cắm quá tải hoặc tự ý câu nối điện.
Sau giờ làm việc phải ngắt các thiết bị điện không cần thiết.
Trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy
Mỗi kho phế liệu cần có:
- Bình chữa cháy xách tay.
- Hệ thống báo cháy khi cần thiết.
- Nội quy PCCC.
- Tiêu lệnh chữa cháy.
- Đèn chiếu sáng sự cố.
- Biển cấm lửa, cấm hút thuốc.
Nhân viên cũng cần được hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy và kỹ năng xử lý tình huống ban đầu.
Kiểm soát nguồn nhiệt
Các hoạt động hàn cắt kim loại phải được thực hiện ở khu vực riêng, có người giám sát và chuẩn bị sẵn phương tiện chữa cháy.
Tuyệt đối không đốt rác hoặc đốt dây điện lấy đồng trong khu vực kho.
Người dân sống gần kho phế liệu cần lưu ý gì?
Nếu phát hiện cơ sở thu mua phế liệu có dấu hiệu mất an toàn như:
- Chất hàng hóa quá nhiều.
- Dây điện chằng chịt.
- Không có bình chữa cháy.
- Thường xuyên hàn cắt kim loại.
- Đốt rác gây khói.
Người dân nên phản ánh với chính quyền địa phương hoặc lực lượng chức năng để được kiểm tra, hướng dẫn và xử lý kịp thời.
Đồng thời, mỗi gia đình cũng nên trang bị bình chữa cháy, lối thoát nạn và kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố.
Công tác kiểm tra và tuyên truyền cần được duy trì thường xuyên
Để hạn chế các vụ cháy tại cơ sở phế liệu, lực lượng chức năng cần tăng cường:
- Kiểm tra định kỳ.
- Xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm.
- Tuyên truyền kiến thức PCCC.
- Tập huấn kỹ năng chữa cháy cho chủ cơ sở và người lao động.
Song song đó, chủ cơ sở cần chủ động đầu tư cho hệ thống PCCC thay vì chỉ khắc phục khi sự cố đã xảy ra.
Phòng cháy luôn tốt hơn chữa cháy
Một vụ cháy tại kho phế liệu không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều hộ dân xung quanh. Chính vì vậy, việc tuân thủ các quy định về phòng cháy chữa cháy không chỉ là trách nhiệm của chủ cơ sở mà còn là yếu tố bảo vệ sự an toàn của cả cộng đồng.
Đầu tư đúng mức cho hệ thống PCCC, thường xuyên kiểm tra thiết bị, nâng cao ý thức người lao động và chủ động phòng ngừa sẽ góp phần giảm thiểu tối đa nguy cơ cháy nổ, bảo vệ tính mạng và tài sản của mọi người. Những khuyến cáo này cũng phù hợp với các hướng dẫn của cơ quan chức năng về an toàn đối với cơ sở thu mua phế liệu.
nguồn: https://baomoi.com/